Wilders geen Nederlander meer?

Een Nederlands én een Israëlisch paspoort? De verklaring uit 2010 schrijft die uitspraak aan Wilders zelf toe. Daarmee ligt een ongemakkelijke mogelijkheid op tafel: dat hij door vrijwillige verkrijging van een andere nationaliteit zijn Nederlanderschap heeft verloren.

Dat zou geen administratief detail zijn. Als dat verlies is ingetreden en hij het Nederlanderschap niet heeft herkregen, raakt het rechtstreeks aan de grondwettelijke eis voor zijn Kamerlidmaatschap. De wet die gewone Nederlanders hun nationaliteit kan kosten, kent geen vrijstelling omdat iemand politicus is.

Het Genootschap Uitgeburgerde Nederlanders ziet in de verklaring aanleiding voor een sterk vermoeden. De grens van de beschikbare informatie is helder: het paspoortbezit, de verkrijgingsdatum en eventueel nationaliteitsverlies zijn niet onafhankelijk vastgesteld. De verklaring is de aanleiding voor dit dossier, geen bewijs van de uitkomst.

De informatie over de verklaring bereikte ons via onafhankelijk journalist Jonathan Krispijn (KrisPIJNPUNT).

De oorspronkelijke bron is de in de brief aangehaalde verklaring van 2 juni 2010, ondertekend door M.B. Kwint-de Roos en J.A.W.F. Kwint. Kwint-de Roos werkte van 1983 tot 1996 voor de VVD-fractie in de Tweede Kamer. Zij beschrijft wat Wilders haar vertelde na het VVD-kerstdiner van 1991. Lees de verklaring (pdf). Dit is een ongewijzigde kopie van het origineel op mediavrijheid.nl, ook gearchiveerd in de Wayback Machine.

Volgens de verklaring zei Wilders onder meer:

• dat hij zowel een Nederlands- als een Israëlisch paspoort had;
• dat hij was gerekruteerd door een Israëlische inlichtingendienst en in Israël een harde opleiding kreeg.

Het echtpaar meldde dit naar eigen zeggen destijds bij de BVD. Een BVD-medewerker zou hebben gereageerd: Een agent van de Mossad is niet loslippig, ook niet als hij dronken is, maar de man mag natuurlijk nooit Kamerlid worden! Diezelfde medewerker ontkende later ooit over de zaak te zijn ingelicht.

De verklaring bewijst dat deze beweringen op schrift zijn gesteld, niet dat ze kloppen; de authenticiteit is door ons niet onafhankelijk vastgesteld. Juist daarom moeten Wilders en de Commissie voor het Onderzoek van de Geloofsbrieven antwoord geven.

De Rijkswet op het Nederlanderschap kent sinds 1 januari 1985 een verliesregel voor een meerderjarige die vrijwillig een andere nationaliteit verkrijgt. Dat verlies kan van rechtswege intreden. Sinds 1 april 2003 gelden wettelijke uitzonderingen op deze hoofdregel. De regering licht de regel en de wijziging uit 2003 toe.

Een paspoort en het verkrijgen van een nationaliteit zijn niet hetzelfde. Voor toepassing van de verliesregel moet worden vastgesteld of, wanneer en op welke juridische grond de andere nationaliteit is verkregen. Ook eventuele uitzonderingen en later herkregen Nederlanderschap doen ertoe. Voor een verkrijging vóór 1985 moet de toen geldende wet afzonderlijk worden beoordeeld.

Wilders is geboren op 6 september 1963 en werd op 6 september 1984 21 jaar. De brief gebruikt die verjaardag als aanknopingspunt voor de toenmalige meerderjarigheid. De historische nationaliteitsregels maken onderscheid tussen 21 jaar vóór 1 januari 1985 en 18 jaar vanaf die datum. Zie de historische toelichting in de Staatscourant.

De verjaardag alleen beslist de zaak niet. De verklaring geeft geen verkrijgingsdatum of nationaliteitsgrond. Zonder die gegevens is niet vast te stellen welke wet van toepassing was en of verlies is ingetreden.

Artikel 56 van de Grondwet vereist voor het Kamerlidmaatschap onder meer de Nederlandse nationaliteit. Als iemand die nationaliteit heeft verloren en niet heeft herkregen, voldoet die persoon niet aan die eis. Dat is een voorwaardelijke juridische redenering, geen vaststelling over Wilders.

Er bestaat bovendien een formele controle: de Commissie voor het Onderzoek van de Geloofsbrieven onderzoekt de toelatingsvoorwaarden. Een benoemdverklaarde verstrekt een gewaarmerkt bevolkingsregisteruittreksel waaruit onder meer het Nederlanderschap moet blijken. Wilders staat op de officiële website als Kamerlid vermeld. Er ligt in dit dossier geen besluit dat zijn Nederlanderschap of toelating ongeldig verklaart. Lees hoe de controle werkt.

De brief stelt voor Wilders of de Commissie voor het Onderzoek van de Geloofsbrieven hierover te bevragen. De relevante vragen zijn:

• Heeft Wilders ooit de Israëlische nationaliteit of een Israëlisch paspoort gehad?
• Zo ja: sinds wanneer, op welke grond en was de verkrijging vrijwillig?
• Is destijds beoordeeld of dit gevolgen had voor zijn Nederlanderschap?
• Is eventueel verloren Nederlanderschap later herkregen?

De aangeleverde brief is de aanleiding voor dit dossier. Wij hebben in het kader van deze pagina geen wederhoorverzoek verstuurd en beschikken niet over een reactie op deze specifieke vragen. Nieuwe documenten of een reactie kunnen dit dossier veranderen.